Od wieków ból kręgosłupa jest jedną z częstszych dolegliwości narządu ruchu człowieka i prawdopodobnie tak pozostanie. Według badań przeprowadzonych na zlecenie Carolina Medical Center dotyczy on 84% Polaków. Ból pleców jest jedną z najczęściej podawanych przyczyn absencji w pracy. Nie ma w tym niczego dziwnego – kręgosłup pełni bardzo istotną funkcję w naszym ciele. Utrzymuje nas w pionowej pozycji, dźwiga głowę, a także umożliwia wykonywanie codziennych czynności. Jak więc widać, przyczyn bólu pleców z nim związanych może być naprawdę bardzo dużo. Jakie są najpopularniejsze z nich?

Dyski międzykręgowe jako przyczyna bólu pleców

Biorąc pod uwagę pacjentów przed 50. rokiem życia, którzy częściej cierpią z powodu ostrego bólu pleców, głównym źródłem ich dolegliwości są dyski międzykręgowe. Są one strukturami znajdującymi się między dwoma sąsiadującymi kręgami. Wraz z wiekiem tworzą się w nich mikrouszkodzenia, które mają wpływ na ich uwodnienie. Uszkodzony dysk może powodować ból zlokalizowany centralnie (na środku kręgosłupa), ale także bocznie. W przypadku, gdy dojdzie do jego uszkodzenia, dochodzi do podrażnienia innych struktur kręgosłupa np. mięśni, więzadeł i stawów. Coraz większe uszkodzenia dysku mogą powodować jego wypuklinę lub przepuklinę, co powoduje nacisk na struktury nerwowe. Skutkuje to dolegliwościami bólowymi odczuwalnym w dolnych kończynach. U osób starszych, gdzie dominują zmiany zwyrodnieniowe, ból pochodzi częściej ze stawów międzykręgowych.

Co wpływa na uszkodzenia tworzące się w dyskach? Przedstawiamy 9 najczęstszych przyczyn występowania bólów kręgosłupa.

  1. Genetyka

    Pierwszym, istotnym czynnikiem, jest genetyka. To geny, które odziedziczamy po przodkach, determinują wytrzymałość naszego dysku. Na tę przyczynę nie mamy jednak wpływu. Możemy jednak obserwować stan zdrowia swoich najbliższych i na tej podstawie wyciągać wnioski dotyczące potencjalnych zagrożeń.

  2. Wady wrodzone kręgosłupa i urazy

    Równie ważnymi czynnikami ryzyka są wady wrodzone oraz przebyte urazy. Wiele osób zastanawia się, czy nieprawidłowa postawa ma bezpośredni wpływ na ból kręgosłupa. Badania pokazują, że nieznaczne odchylenia od normy i symetrii nie wpływają na częstsze uszkodzenia dysków. Na pewno zdarzyło Ci się odczuwać ból po wykonywaniu prostych z pozoru czynności. Na przykład, jeśli zmagasz się z bólem łopatki, to przyczyną może być sposób, w jaki nosisz plecak lub torbę. Mogło stać się to również podczas podnoszenia czegoś ciężkiego, przesuwania mebli, schylenia się w nieodpowiedni sposób czy wykonania nienaturalnego ruchu. Urazy pleców to również jedne z najpopularniejszych kontuzji, jakich można nabawić się podczas uprawiania sportu.

  3. Brak ruchu

    Jedną z głównych przyczyn bólu kręgosłupa jest siedzący tryb życia. Brak ruchu, spędzanie wolnego czasu przed telewizorem i unikanie aktywności fizycznej to bodźce sprzyjające nadwadze. Dodatkowe kilogramy stanowią obciążenie dla naszego kręgosłupa. Aktywność fizyczna jest natomiast czynnikiem gwarantującym jego prawidłowe funkcjonowanie. Długotrwała praca umysłowa przed komputerem i przemieszczanie się samochodem zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia dolegliwości bólowych. Ludzie uprawiający sport na poziomie rekreacyjnym dużo rzadziej cierpią z powodu bólów pleców. Aktywność fizyczna jest niezwykle istotna dla wszystkich stawów człowieka. Jej brak jest bardzo częstą przyczyną bólu pleców.

  4. Monotonia ruchów

    Uprawianie sportu i aktywny tryb życia bardzo korzystnie wpływają na nasz stan zdrowia. Warto jednak zadbać o różnorodne ćwiczenia i duży zakres ruchu. Angażujmy dużą ilość mięśni, dbajmy o wszystkie obszary. Nasze dyski nie lubią, gdy tę samą czynność wykonujemy wielokrotnie podczas dnia. Jest to częsta przyczyna bólu pleców w przypadku pracowników fizycznych np. pielęgniarek, kierowców czy osób, które w pracy przenoszą ciężkie przedmioty. Bardzo ważne jest dbanie o higienę pracy. Praca biurowa wymaga odpowiedniej postawy, ponieważ jej brak przyczynia się do bólu w krzyżu. Siedząc na krześle, stopy powinny być ustawione płasko na ziemi, a kolana znajdować się w pozycji zgiętej, pod kątem prostym. Plecy powinny być trzymane pionowo, szyja wyprostowana, a barki lekko cofnięte. Poprawna postawa to jednak nie wszystko. Pamiętaj o regularnych przerwach, podczas których możesz wstać i przespacerować się po biurze.

  5. Nieprawidłowa technika skłonów

    Najbardziej niebezpieczny dla kręgosłupa jest ruch skłonu, szczególnie jeśli wykonywany jest na prostych nogach. Połączony ze skrętem tułowia stwarza duże zagrożenie dla naszego zdrowia. Jest to częsta przyczyna dyskomfortu. Wtedy właśnie najczęściej dochodzi do tzw. „wypadnięcia dysku”, czyli jego uszkodzenia. Bóle pleców mają różne przyczyny. Aktywność fizyczna jest niezwykle istotna, ale każdy trening należy poprzedzić dokładną rozgrzewką. Jeśli do tej pory prowadziłeś głównie siedzący tryb życia, przed rozpoczęciem uprawiania sportu skontaktuj się z lekarzem i trenerem personalnym. W ten sposób dobierzesz odpowiednią formę ruchu dla siebie – kontuzje również są przyczynami bólów pleców. Nieprawidłowa postawa podczas ćwiczeń to równie częsta przyczyna bólu krzyża. Aktywność fizyczna ma sprawiać przyjemność i służyć poprawie stanu zdrowia, dlatego zadbaj o swoje bezpieczeństwo, by korzystać z niej jak najrozsądniej.

  6. Niewystarczająca ilość snu

    Sen to czas regeneracji naszego ciała. Dyski, które obciążamy przez cały czas, potrzebują odpoczynku. Podczas chodzenia oraz całodniowego funkcjonowania dochodzi do naturalnego procesu odwodnienia. W czasie snu dochodzi do ponownego nawodnienia dysku. Aby uwodnienie było wystarczające, niezbędne jest od sześciu do ośmiu godzin ciągłego snu. Jest to uzależnione od naszego trybu życia i rodzaju wykonywanej pracy. U osób, które nie przestrzegają powyższych zasad, zauważa się dużo częstsze występowanie dyskopatii. Jeśli ból pleców pojawia się głównie rano, przyczyną może być niewygodny lub źle dopasowany materac. Jest to częstą przyczyną bólu łopatki. W takich przypadkach problem rozwiązuje wymiana aktualnego modelu na twardszy. Pomoże on utrzymać lepszą jakość snu.

  7. Chory narząd wewnętrzny

    Mimo tego, że ból kręgosłupa jest najczęściej związany z uszkodzeniami dysku, nie jest to jedyna jego przyczyna. Dolegliwości kręgosłupa mogą pochodzić z chorego narządu wewnętrznego. Np. w przypadku choroby organu znajdującego się w dolnej części jamy brzusznej pacjent może odczuwać dolegliwości w odcinku lędźwiowym. Dlatego mimo powszechności stanów bólowych nie możemy ich ignorować. W razie wystąpienia bólu pleców skontaktuj się z lekarzem. Jego przyczyny mogą być naprawdę różne.

  8. Nowotwór

    W obrębie kręgosłupa mogą występować także nowotwory, które rzadziej stanowią ogniska pierwotne. W częściach kostnych częściej umiejscawiają się przerzuty. Przyczyny bólu kręgosłupa nie zawsze są oczywiste, dlatego należy na bieżąco monitorować swój stan zdrowia. Jeśli w Twojej rodzinie występowały choroby nowotworowe, pamiętaj o regularnych badaniach i wizytach kontrolnych u lekarza. Może być to aspekt związany z wcześniej wspomnianą genetyką, będącą jedną z przyczyn bólu w krzyżu.

  9. Problemy psychologiczne

    Przewlekłe stany bólowe w obrębie kręgosłupa mogą być związane z problemami psychologicznymi. Pacjenci przeżywający duży stres, lęk, depresje często nie są świadomi, że ból może mieć przyczyny o podłożu psychologicznym. Może być to także związane ze zwiększonym napięciem mięśniowym. Nie sposób wymienić wszystkich powodów powstawania bólu kręgosłupa, dlatego w żadnym przypadku nie powinniśmy ich bagatelizować i zawsze sięgać po poradę specjalisty.

Od dawna bóle pleców są bardzo powszechną dolegliwością. Bardzo dużą rolę odgrywają nasze nawyki np. nieprawidłowa pozycja siedząca, garbienie się, noszenie plecaka na jednym ramieniu czy częste chodzenie na szpilkach, jak również nasz styl życia, regularne rozciąganie się i aktywność fizyczna. Podczas uprawiania sportu należy zachować ostrożność, ponieważ urazy również należą do przyczyn bólu kręgosłupa.